माहिती अधिकार पत्रकार संरक्षण व पोलिसमित्र समिती
माहिती अधिकार पत्रकार संरक्षण व पोलिसमित्र समिती ही एक निःस्वार्थ, समाजाभिमुख आणि लोकशाही मूल्यांवर आधारित राष्ट्रनिर्मितीसाठी कटिबद्ध संघटना आहे. संस्थेची नोंदणी दिनांक 8 जानेवारी 2021 रोजी कंपनी कायदा 2013 अंतर्गत करण्यात आली आहे.माहिती अधिकार कायदा (RTI), निर्भय पत्रकारिता, सामाजिक न्याय आणि नागरिक सुरक्षितता या चार प्रमुख स्तंभांवर ही समिती उभी आहे.
समाजात पारदर्शक प्रशासन, उत्तरदायित्व, भ्रष्टाचारमुक्त व्यवस्था आणि निर्भय अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य यांचा प्रसार करणे हा समितीचा मूलभूत उद्देश आहे.
आजच्या काळात माहिती अधिकार कार्यकर्ते आणि पत्रकार हे लोकशाहीचे चौथे स्तंभ म्हणून कार्य करत असताना त्यांच्यावर दबाव, धमक्या, खोटे गुन्हे दाखल करणे, सामाजिक व मानसिक छळ यांसारख्या घटना वाढताना दिसत आहेत. अशा परिस्थितीत त्यांच्या संरक्षणासाठी, मार्गदर्शनासाठी आणि कायदेशीर मदतीसाठी एक संघटित व्यासपीठ उभे करण्याची आवश्यकता लक्षात घेऊन या समितीची स्थापना करण्यात आली आहे.
माहिती अधिकार पत्रकार संरक्षण व पोलिसमित्र समिती
📌 स्थापनेमागील भूमिका
माहिती अधिकार कार्यकर्ते व पत्रकारांवरील वाढते हल्ले
सामाजिक बांधिलकीतून कार्य करणाऱ्या कार्यकर्त्यांवर व निर्भय पत्रकारांवर हल्ले, धमक्या व खोटे गुन्हे दाखल करण्याच्या घटना राज्यभर आढळतात. काही प्रकरणांमध्ये जीवितहानीची उदाहरणे देखील आहेत.
भ्रष्टाचार उघड करणाऱ्यांवर अन्याय
भ्रष्टाचाराविरुद्ध आवाज उठवणाऱ्या पत्रकारांवर प्रशासनिक अडथळे, मानसिक छळ, सामाजिक बहिष्कार व आर्थिक दबाव टाकला जातो. अशा प्रकरणांमध्ये त्यांना योग्य पाठबळ मिळणे आवश्यक आहे.
पोलिस व नागरिकांमधील संवादाचा अभाव
पोलिस प्रशासन आणि सामान्य जनता यांच्यातील विसंवादामुळे कायदा व सुव्यवस्थेच्या अंमलबजावणीत अडचणी निर्माण होतात. काही वेळा अधिकारांचा गैरवापर किंवा गैरसमजामुळे तणाव निर्माण होतो.
कायद्याच्या ज्ञानाचा अभाव
कायद्याचे योग्य ज्ञान नसल्याने सर्वसामान्य नागरिकांची दिशाभूल होऊन त्यांचे शोषण केले जाते. त्यामुळे कायदेविषयक जनजागृती आवश्यक आहे.
वरील सर्व बाबी लक्षात घेऊन पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते, माजी पोलिस अधिकारी आणि कायदेपंडित यांच्या सहकार्याने ही समिती कार्यरत झाली आहे.
🎯 प्रमुख उद्दिष्टे
🔹 माहिती अधिकार कार्यकर्ते व पत्रकारांचे संरक्षण
- कायदेशीर मार्गदर्शन व सहाय्य
- पत्रकार सुरक्षा कायद्याबाबत जागरूकता
- प्रशिक्षण शिबिरे व जनजागृती कार्यक्रम
- अडचणीत असलेल्या सभासदांना सामाजिक व नैतिक पाठबळ
🔹 अन्यायाविरुद्ध संघटित लढा
निर्भय पत्रकारांवर होणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध संघटित व कायदेशीर लढा उभारणे.
🔹 माहिती अधिकार कायद्याचा प्रभावी वापर
RTI च्या माध्यमातून पारदर्शकता वाढवणे आणि भ्रष्टाचारावर आळा घालणे.
🔹 भ्रष्टाचार व गैरप्रकार उघड करणे
शासकीय योजना व प्रशासनातील गैरव्यवहार समाजासमोर आणणे आणि योग्य ती कारवाईसाठी पाठपुरावा करणे.
🔹 पोलिस व नागरिक यांच्यात सुसंवाद
दोन्ही बाजूंची भूमिका समजून घेऊन कायदेशीर आणि लोकशाही मार्गाने योग्य तो संवाद प्रस्थापित करणे.
🔹 कायदेविषयक जनजागृती
प्रशिक्षण, बैठका व ऑनलाईन कार्यक्रमांद्वारे नागरिकांना कायद्याचे ज्ञान देणे.
🔹 लोकशाही मूल्ये व मानवी हक्कांचे संरक्षण
अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, देशप्रेम, राष्ट्रनिर्मिती व सामाजिक बांधिलकी वाढविणे.
🔹 पोलिसमित्र म्हणजे काय?
“पोलिसमित्र” म्हणजे समाजातील सजग, जबाबदार आणि कायद्याचे पालन करणारा नागरिक, जो पोलीस प्रशासनाला सहकार्य करतो आणि समाजात शांतता व सुव्यवस्था राखण्यासाठी मदत करतो.
🎯 आमचे उद्दिष्ट
👮♂️ पोलीस व नागरिक यांच्यात समन्वय निर्माण करणे
⚖️ कायद्याबाबत जनजागृती करणे
🚨 गुन्हे प्रतिबंधासाठी सामाजिक सहभाग वाढवणे
🤝 आपत्ती, आपत्कालीन परिस्थितीत मदतकार्य करणे
🛡️ महिला व बालकांच्या सुरक्षेसाठी विशेष उपक्रम राबविणे
🌍 आमची भूमिका
पोलिसमित्र फाउंडेशन समाजातील प्रत्येक घटकाला कायद्याची माहिती देऊन जबाबदार नागरिक घडविण्याचा प्रयत्न करते. आम्ही सामाजिक उपक्रम, मार्गदर्शन शिबिरे, जनजागृती मोहिमा आणि संवाद कार्यक्रम आयोजित करतो.
👁 आमची दृष्टी (Vision)
एक पारदर्शक, न्याय्य आणि सुरक्षित समाज निर्माण करणे, जिथे प्रत्येक पत्रकार आणि नागरिक निर्भयपणे सत्य मांडू शकेल.
⚖️ आमची कार्यक्षेत्रे
पत्रकार संरक्षण अभियान
भ्रष्टाचार विरोधी मोहिमा
कायदेशीर मार्गदर्शन व समुपदेशन
सामाजिक जनजागृती कार्यक्रम
पोलिसमित्र उपक्रम
💬 आमचा संदेश
“पोलीस आणि जनता — विश्वासाची मजबूत साखळी.”
समाजातील शांतता आणि सुरक्षिततेसाठी प्रत्येक नागरिकाने पोलिसमित्र बनणे हीच काळाची गरज आहे.
श्री महेश बळवंतराव सारणीकर
महाराष्ट्र राज्य प्रदेशाध्यक्ष